การจัดตั้งคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยการศึกษาฯ
ความเป็นมา
องค์การศึกษา วิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือที่เรียกกันย่อๆว่า ยูเนสโก (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization – UNESCO) เป็นองค์การชำนัญพิเศษแห่งหนึ่งขององค์การสหประชาชาติ ตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2489 หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 มีประเทศสมาชิก 20 ประเทศ ได้ร่วมมือกันให้สัตยาบันธรรมนูญขององค์การ ที่ว่า “สงครามเกิดขึ้นในจิตใจมนุษย์ ดังนั้นจึงต้องสร้างความหวงแหนสันติภาพให้เกิดขึ้นในจิตใจของมนุษย์ด้วย” นอกจากนี้ธรรมนูญยังบ่งชี้ด้วยว่า “สันติภาพที่เกิดจากการตกลงทางการเมือง ทางเศรษฐกิจระหว่างรัฐบาล เพียงอย่างเดียวย่อมไม่ได้รับการสนับสนุนอย่างเต็มที่แท้จริงและยืนนานจากประเทศต่างๆ ในโลก สันติภาพจะต้องวางรากฐานอยู่บนความร่วมมือทางภูมิปัญญาและจิตสำนึกของมนุษยชาติ”
สมาชิก 194 รัฐสมาชิก (Member States) และสมาชิกสมทบอีก 12 ประเทศ (Associate Members)
ภาษาที่ใช้เป็นทางการขององค์การคือภาษาอังกฤษและฝรั่งเศส ภาษาที่ใช้ระหว่างการประชุมสมัยสามัญและคณะกรรมการบริหารคือภาษาอังกฤษ ฝรั่งเศส รัสเซีย อาหรับ สเปน และจีน
จุดมุ่งหมายของยูเนสโกเพื่อส่งเสริมสันติภาพ โดยส่งเสริมความร่วมมือของนานาชาติทางการศึกษา วิทยาศาสตร์และวัฒนธรรม เพื่อให้ทั่วโลกเคารพในความยุติธรรม กฎหมาย สิทธิและเสรีภาพที่มนุษย์พึงมีโดยไม่ถือเชื้อชาติ เพศ ภาษา หรือศาสนา ตามกฎบัตรสหประชาชาติ
ผู้อำนวยการใหญ่องค์การยูเนสโก (Director-General) คนปัจจุบันคือ M. Khaled El-Enany (อียิปต์) ซึ่งได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งในการประชุมสมัยสามัญของยูเนสโกครั้งที่ 43 เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2568 โดยจะมีวาระการดำรงตำแหน่ง 4 ปี
สำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่
7, place de Fontenoy
75352 Paris 07 SP,
FRANCE
Tel.: +33 (0)1 45 68 10 00
Fax: +33 (0)1 45 67 16 90
สำนักงานยูเนสโกกรุงเทพฯ ตั้งอยู่ที่
UNESCO Bangkok Office,
Mom Luang Pin Malakul Centenary Building
920 Sukhumvit Road, Prakanong,
Klongtoei, Bangkok 10110, Thailand
Tel: +66 2 391 0577 Ext. 000
Fax: +66 2 391 0866
https://www.unesco.org/en/fieldoffice/bangkok
ประเทศไทยได้เข้าเป็นสมาชิกเมื่อวันที่ 1 มกราคม 2492 เป็นประเทศที่ 49 (3 ปีหลังจากการจัดตั้งองค์การ) ภายหลังจากการเข้าเป็นสมาชิกรัฐบาลไทยโดยคณะรัฐมนตรีได้แต่งตั้งคณะกรรมการขึ้นเรียกว่า คณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยการศึกษา วิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (National Commission for UNESCO) และจัดตั้งหน่วยงานเพื่อประสานงานเกี่ยวกับยูเนสโกคือ สำนักเลขาธิการคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยการศึกษา วิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (Secretariat of the Thai National Commission for UNESCO) ซึ่งเป็นไปตามธรรมนูญขององค์การยูเนสโก ที่กำหนดให้รัฐสมาชิกมีหน่วยประสานงานกับองค์การในฐานะตัวแทนรัฐบาลและหน่วยงานสำคัญต่างๆของประเทศ
ปัจจุบันสำนักเลขาธิการคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยการศึกษา วิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ ของประเทศไทย ตั้งอยู่ที่่
สำนักความสัมพันธ์ต่างประเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ
อาคารสพฐ.5 ชั้น 1
ถนนราชดำเนินนอก ดุสิต กทม.10300
โทร: 02 628 5646 ต่อ114-116
โทรสาร: 02 281 0953
e-mail: thainatcom.co.th
ตำแหน่งต่างๆ ในคณะกรรมการแห่งชาติว่่าด้วยการศึกษา วิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ
– ประธาน (Chairperson) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
– รองประธาน (Vice-Chairperson) ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ
– เลขาธิการ (Secretary-General รองปลัดกระทรวงศึกษาธิการ (ฝ่ายต่างประเทศ)
– รองเลขาธิการ (Vice Secretary-General) ผู้อำนวยการสำนักความสัมพันธ์ต่างประเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ
ข้อมูล ณ เดือนมีนาคม 2569