การประชุมคณะกรรมการบริหารศูนย์ฝึกอบรมดาราศาสตร์นานาชาติภายใต้ยูเนสโก

เมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2569 เวลา 09.30 น. นายวีระ แข็งกสิการ รองปลัดกระทรวงศึกษาธิการในฐานะเลขาธิการคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) และนางสาวดุริยา อมวิวัฒน์ ที่ปรึกษาด้านความร่วมมือต่างประเทศของสำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ เข้าร่วมการประชุมคณะกรรมการบริหารศูนย์ฝึกอบรมดาราศาสตร์นานาชาติภายใต้ยูเนสโก ครั้งที่ 3 (International Training Centre in Astronomy under the auspices of UNESCO – ITCA) ณ อุทยานดาราศาสตร์สิรินธร อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ โดยมีศาสตราจารย์ ดร. ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เป็นประธาน และคณะกรรมการซึ่งประกอบด้วย ดร.วิภู รุโจปการ ผู้อำนวยการ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ ผู้อำนวยการ ITCA ผู้อำนวยการสำนักงานยูเนสโก กรุงเทพ และผู้ทรงคุณวุฒิจากสถาบัน/องค์กรที่เกี่ยวข้องด้านดาราศาสตร์ประเทศสมาชิกองค์การยูเนสโก โดยที่ประชุมได้นำเสนอผลการดำเนินการที่ผ่านมาของ ITCA ที่สำคัญ เช่น การเผยแพร่ความรู้ด้านดาราศาสตร์และจัดกิจกรรมต่อสาธารณชน การจัดอบรมครูและนักเรียนทั้งในและต่างประเทศ การจัดค่ายเยาวชน การส่งเสริมงานวิจัย และการพัฒนาบุคลากร เป็นต้น และที่ประชุมได้พิจารณาแนวทางการดำเนินงานในห้วงต่อไปของ ITCA ซึ่งยังเน้นย้ำการส่งเสริมความรู้และการอบรมด้านดาราศาสตร์แก่สาธารณะ ครู นักเรียน และเยาวชน รวมถึงการเตรียมความพร้อมเป็น Office of Astronomy Education – OAE Center Thailand นอกจากนี้ คณะกรรมการฯ ยังได้ร่วมเสวนาแลกเปลี่ยนแนวคิดและองค์ความรู้ด้านการดำเนินงานภายใต้ยูเนสโก และความรู้ด้านดาราศาสตร์ในเชิงวิจัยและประยุกต์ใช้ด้านต่าง ๆ รวมถึงการเยี่ยมชมหอดูดาวแห่งชาติเพื่อศึกษาการทำงานของกล้องโทรทรรศน์วิทยุทั้งที่ดอยอินทนนท์ (กล้องโทรทรรศน์วิทยุขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 2.4 และ 1.0 เมตร) และที่ห้วยฮ้องไคร้ อำเภอดอยสะเก็ด (โทรทรรศน์วิทยุขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 40 เมตร) และสังเกตการณ์ปรากฏการณ์จันทรุปราคา เมื่อวันที่ 3 มีนาคม ซึ่งตรงกับวันมาฆบูชา

ศูนย์ฝึกอบรมดาราศาสตร์ระดับนานาชาติ หรือ International Training Centre in Astronomy under the auspices of UNESCO (ITCA) ได้รับการรับรองจากที่ประชุมสมัยสามัญของที่ยูเนสโก ครั้งที่ 38 เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2558 ณ องค์การยูเนสโก กรุงปารีส สาธารณรัฐฝรั่งเศส ตั้งอยู่ภายในอุทยานดาราศาสตร์ สิรินธร เชียงใหม่ ดำเนินการฝึกอบรมและถ่ายทอดองค์ความรู้ดาราศาสตร์ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม รวมถึงศาสตร์อื่น ๆ ให้แก่ นักวิจัย ครู นักเรียน นักศึกษา และผู้สนใจ อาศัยความรู้ ความเชี่ยวชาญจากบุคลากร และโครงสร้างพื้นฐานทางดาราศาสตร์ของไทย เพื่อตอบรับกับนโยบายของรัฐบาล และการพัฒนาอย่างยั่งยืนขององค์การสหประชาชาติ (UN) รวมทั้งขับเคลื่อนสังคมแห่งการเรียนรู้ โดยใช้ดาราศาสตร์เป็นเครื่องมือหลักในการพัฒนาบุคลากรของชาติ และประชาคมโลก โดยการประชุมคณะกรรมการบริหารศูนย์ฝึกอบรมดาราศาสตร์นานาชาติภายใต้ยูเนสโก (ITCA) ครั้งนี้จัดขึ้นระหว่างวันที่ 3 – 5 มีนาคม 2569 ณ จังหวัดเชียงใหม่

สรุป / เรียบเรียง : รัชนินท์ พงศ์อุดม
กลุ่มความร่วมมือกับองค์การยูเนสโก
สำนักเลขาธิการคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยการศึกษา
วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ
รายงานโดย : กลุ่มยุทธศาสตร์และสารสนเทศต่างประเทศ
สำนักความสัมพันธ์ต่างประเทศ
สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ
9 มีนาคม 2569