กลไกการดำเนินงาน
กลไกในการดำเนินงานของอาเซียน มีดังนี้
1. ที่ประชุมสุดยอดอาเซียน (ASEAN Summit) ประกอบด้วย ประมุขหรือหัวหน้ารัฐบาล มีอำนาจหน้าที่ในการกำหนดนโยบายสูงสุดและแนวทางความร่วมมือของอาเซียน และตัดสินใจในเรื่องสำคัญ โดยให้ประเทศสมาชิกซึ่งเป็นประธานอาเซียนเป็นเจ้าภาพจัดประชุม ปีละ 2 ครั้ง หรือเรียกประชุมพิเศษหรือเฉพาะกิจเมื่อมีความจำเป็น
2. คณะมนตรีประสานงานอาเซียน (ASEAN Coordinating Council : ACC) ประกอบด้วยรัฐมนตรีต่างประเทศของประเทศสมาชิกอาเซียน ทำหน้าที่เตรียมการประชุมสุดยอดอาเซียนประสานงานความตกลงและข้อตัดสินใจของที่ประชุมสุดยอดอาเซียน ประสานงานระหว่าง 3 เสาหลัก ดูแลการดำเนินงานและกิจการต่าง ๆ ของอาเซียนในภาพรวม คณะมนตรีประสานงานอาเซียนจะประชุมกันอย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง
3. คณะมนตรีประชาคมอาเซียน (ASEAN Community Councils) คณะมนตรีประชาคมอาเซียนประกอบด้วย คณะมนตรีประชาคม 3 เสาหลัก ได้แก่ คณะมนตรีการเมืองและความมั่นคงอาเซียน คณะมนตรีประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน และคณะมนตรีประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน ซึ่งเป็นผู้แทนที่ประเทศสมาชิกต่างตั้งให้เป็นผู้รับผิดชอบของแต่ละเสาหลัก มีอำนาจหน้าที่ในการประสานงานและติดตามการทำงานตามนโยบาย โดยเสนอรายงานและข้อเสนอแนะต่อที่ประชุมผู้นำ มีการประชุมอย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง ประธานการประชุมเป็นรัฐมนตรีที่เหมาะสมจากประเทศสมาชิกซึ่งเป็นประธานอาเซียน
4. องค์กรระดับรัฐมนตรีอาเซียนเฉพาะสาขา (ASEAN Sectoral Ministerial Bodies) ประกอบด้วยรัฐมนตรีเฉพาะสาขา มีหน้าที่ปฏิบัติตามข้อตกลงและข้อตัดสินใจของที่ประชุม สุดยอดอาเซียนที่อยู่ในขอบข่ายการดำเนินงานของตน และเสริมสร้างความร่วมมือในสาขาของแต่ละองค์กรให้เข้มแข็งขึ้น โดยในส่วนของประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน ได้จัดกลไกรองรับการทำงานในระดับรัฐมนตรีเฉพาะสาขาเพิ่มเติมอีกเป็นจำนวนมาก เพื่อรับผิดชอบงานที่เกี่ยวข้องกับประชาคมในแต่ละด้าน ดังนี้
-
ที่ประชุมรัฐมนตรีสารนิเทศอาเซียน (ASEAN Ministers Responsible for Information : AMRI)
-
ที่ประชุมรัฐมนตรีอาเซียนที่กำกับดูแลงานด้านวัฒนธรรมและศิลปะ (ASEAN Ministers Responsible for Culture and Arts : AMCA)
-
ที่ประชุมรัฐมนตรีอาเซียนด้านการศึกษา (ASEAN Education Ministers Meeting : ASED)
-
ที่ประชุมรัฐมนตรีด้านภัยพิบัติอาเซียน (ASEAN Ministerial Meeting on Disaster Management : AMMDM)
-
ที่ประชุมรัฐมนตรีอาเซียนด้านสิ่งแวดล้อม (ASEAN Ministers Meeting on the Environment : AMME)
-
สมัชชารัฐภาคีต่อความตกลงอาเซียนเรื่องมลพิษหมอกควันข้ามแดน (Conference of the Parties to the ASEAN Agreement on Trans-Boundary Haze Pollution : COP)
-
ที่ประชุมรัฐมนตรีสาธารณสุขอาเซียน (ASEAN Health Ministers Meeting : AHMM)
-
ที่ประชุมรัฐมนตรีด้านแรงงานอาเซียน (ASEAN Labor Ministers Meeting : ALMM)
-
ที่ประชุมรัฐมนตรีอาเซียนด้านการพัฒนาชนบทและการขจัดความยากจน (ASEAN Ministers on Rural Development and Poverty Eradication : AMRDPE)
-
ที่ประชุมรัฐมนตรีอาเซียนด้านสวัสดิการสังคมและการพัฒนา (ASEAN Ministerial Meeting on Social Welfare and Development : AMMSWD)
-
ที่ประชุมรัฐมนตรีอาเซียนด้านเยาวชน (ASEAN Ministerial Meeting on Youth : AMMY)
-
กรอบการประชุมอาเซียนว่าด้วยเรื่องข้าราชการพลเรือน (ASEAN Conference on Civil Service Matters : ACCSM)
-
ศูนย์อาเซียนว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพ (ASEAN Centre for Biodiversity : ACBD)
-
ศูนย์ประสานงานงานการจัดการสงเคราะห์ผู้ประสพภัยพิบัติ (ASEAN Coordinating Centre for Humanitarian Assistance in Disaster Management : AHA Centre)
-
ศูนย์ประชาสัมพันธ์ด้านแผ่นดินไหวอาเซียน (ASEAN Earthquakes Information Centre : AEIC)
-
ศูนย์พยากรณ์อากาศอาเซียน (ASEAN Specialised Meteorological Centre : ASMC)
-
เครือข่ายมหาวิทยาลัยอาเซียน (ASEAN University Network: AUN)
-
ที่ประชุมรัฐมนตรีกีฬาอาเซียน (ASEAN Ministerial Meeting on Sports : AMMS)
-
ที่ประชุมรัฐมนตรีอาเซียนด้านสตรี (ASEAN Ministerial Meeting on Women : AMMW)


