เมื่อวันที่ 20–21 กรกฎาคม 2569 ณ โรงแรมแชงกรีลา สาธารณรัฐสิงคโปร์ ดร.สุเทพ แก่งสันเทียะ ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ พร้อมด้วย นายยศพล เวณุโกเศศ เลขาธิการคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ในฐานะประธานสภาการเทคนิคอาชีวศึกษาและการฝึกอบรมแห่งอาเซียน (ASEAN TVET Council: ATC) และนางสาวดุริยา อมตวิวัฒน์ ที่ปรึกษาพิเศษด้านความร่วมมือต่างประเทศ ในฐานะประธานคณะทำงานเพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งด้านการศึกษาให้แก่เด็กและเยาวชนที่ตกหล่นของอาเซียน (ASEAN Working Group on Strengthening Education for Out-of-School Children and Youth : OOSCY) นำคณะผู้แทนไทยเข้าร่วมการประชุมเจ้าหน้าที่อาวุโสด้านการศึกษาของอาเซียน ครั้งที่ 21 และการประชุมที่เกี่ยวข้อง (21st ASEAN Senior Officials Meeting on Education: SOM-ED and Related Meetings) และการประชุมที่เกี่ยวข้อง ภายใต้หัวข้อ “การเสริมสร้างความเข้มแข็งของอาเซียนผ่านการศึกษา (Strengthening ASEAN through Education)” ซึ่งจัดโดยกระทรวงศึกษาธิการสิงคโปร์ ในฐานะประธานอาเซียนด้านการศึกษาประจำปี 2026 – 2027
การประชุมครั้งนี้เป็นเวทีสำคัญของเจ้าหน้าที่อาวุโสผู้กำหนดนโยบายด้านการศึกษาจากประเทศสมาชิกอาเซียนและประเทศคู่เจรจา เพื่อร่วมกำหนดทิศทางความร่วมมือด้านการศึกษาให้สอดคล้องกับวิสัยทัศน์ประชาคมอาเซียน ค.ศ. 2045 โดยปลัดกระทรวงศึกษาธิการได้ กล่าวถึงการจัดทำ แผนงานด้านการศึกษาของอาเซียน (ASEAN Work Plan on Education: AWPE 2026–2030) ซึ่งประเทศไทยเป็นผู้ริเริ่มร่วมกับสำนักเลขาธิการอาเซียน ภายใต้การสนับสนุนของโครงการ ASEAN-UK SAGE และองค์การ UNESCO พร้อมยืนยันการเป็นเจ้าภาพดำเนินโครงการสำคัญหลายด้าน อาทิ การแลกเปลี่ยนแนวปฏิบัติสู่การลดปัญหาเด็กหลุดออกจากระบบการศึกษา (Zero Dropout) การพัฒนาทักษะสีเขียว (Green Skills) และอาชีวศึกษา การยกระดับอุดมศึกษาผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล การศึกษาความต้องการกำลังคนในอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์ และการจัดเวทีนโยบายระดับภูมิภาคด้านการศึกษาเพื่อการมีงานทำ
นอกจากนี้ เลขาธิการคณะกรรมการการอาชีวศึกษาได้รายงานผลการดำเนินงานของ ASEAN TVET Council ภายใต้การเป็นประธานของประเทศไทย ซึ่งประสบความสำเร็จในการขับเคลื่อนความร่วมมือด้านอาชีวศึกษา โดยเฉพาะการพัฒนาทักษะที่ตอบโจทย์ตลาดแรงงาน การเปลี่ยนผ่านสู่ยุคดิจิทัล และการส่งเสริมทักษะสีเขียว (Green skill) ตลอดจนการเสริมสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับภาคีระหว่างประเทศเพื่อยกระดับคุณภาพการอาชีวศึกษาในภูมิภาค
ในโอกาสเดียวกัน นางสาวดุริยา อมตวิวัฒน์ ในฐานะประธานคณะทำงาน OOSCY AWG ได้รายงานผลการดำเนินงานขอ คณะทำงานเพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งด้านการศึกษาให้แก่เด็กและเยาวชนที่ตกหล่นของอาเซียน โดยนำเสนอผลสำเร็จจากการเป็นเจ้าภาพการประชุมครั้งที่ 4 ณ กรุงเทพมหานคร ซึ่งได้ทบทวนและปรับปรุงข้อกำหนดหน้าที่ (Terms of Reference: TOR) ของคณะทำงานให้สอดคล้องกับวิสัยทัศน์ประชาคมอาเซียน ค.ศ. 2045 และแผนงานการศึกษาของอาเซียน ค.ศ. 2026–2030 เพื่อยกระดับความร่วมมือในการแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษา โดย TOR ฉบับปรับปรุงได้รับการรับรองผ่านกลไกด้านศึกษาของอาเซียนแล้ว พร้อมกำหนดให้มีการประชุมคณะทำงานทุก 2 ปี และประเทศไทยจะส่งมอบตำแหน่งประธานคณะทำงานให้แก่บรูไนดารุสซาลามในปี 2571 ตามวาระการหมุนเวียนของอาเซียน
คณะผู้แทนไทยได้ศึกษาดูงาน โรงเรียน Yu Neng Primary School ซึ่งเป็นโรงเรียนต้นแบบของสิงคโปร์ด้านการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์เพื่อการศึกษา (AI in Education: AIEd) โดยโรงเรียนดำเนินโครงการ Tech4Good@YNPS เพื่อพัฒนาทักษะการคิดเชิงคำนวณ ความฉลาดรู้ด้านดิจิทัล และการใช้เทคโนโลยีอย่างรับผิดชอบ ผ่านการเรียนรู้แบบลงมือปฏิบัติจริง พร้อมนำเทคโนโลยี AI และ Virtual Reality มาใช้สนับสนุนการเรียนรู้เฉพาะบุคคล เพื่อเตรียมความพร้อมผู้เรียนสู่การเป็นพลเมืองดิจิทัลในอนาคต
ภายหลังการศึกษาดูงานโรงเรียน คณะผู้แทนไทยได้เข้าร่วม การประชุมเจ้าหน้าที่อาวุโสด้านการศึกษาอาเซียนบวกสาม ครั้งที่ 16 (16th ASEAN+3 Senior Officials Meeting on Education: SOM-ED+3) และ การประชุมเจ้าหน้าที่อาวุโสด้านการศึกษาของการประชุมสุดยอดเอเชียตะวันออก ครั้งที่ 10 (10th East Asia Summit Senior Officials Meeting on Education: EAS SOM-ED) โดยร่วมแลกเปลี่ยนนโยบายและแนวทางความร่วมมือด้านการศึกษากับประเทศสมาชิกอาเซียนและประเทศคู่เจรจา เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ยกระดับคุณภาพการศึกษา และเสริมสร้างความร่วมมือด้านการศึกษาในภูมิภาคเอเชียตะวันออกอย่างยั่งยืน
สรุป/เรียบเรียง พิชญสุดา พลเสน
กลุ่มความร่วมมือระดับภูมิภาค
สำนักความสัมพันธ์ต่างประเทศ
สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ

