การตรวจประเมินซ้ำอุทยานธรณีโลกโคราช (Khorat UNESCO Global Geopark Revalidation) เมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม 2569 (ประเมินวันที่ 1) คณะผู้ประเมินจากเครือข่ายอุทยานธรณีโลกของยูเนสโกได้ลงพื้นที่ในอำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครราชสีมา เพื่อติดตามผลการดำเนินงานภายหลังการได้รับการรับรองเป็นอุทยานธรณีโลก โดยเริ่มต้นที่ บ่อทรายท่าช้าง ซึ่งเป็นหนึ่งในแหล่งธรณีวิทยาที่มีความสำคัญระดับนานาชาติของแอ่งโคราช พื้นที่แห่งนี้เป็นแหล่งค้นพบซากดึกดำบรรพ์สัตว์มีกระดูกสันหลังจากหมวดหินมหาสารคามและชั้นหินตะกอนยุคครีเทเชียสตอนปลาย อันเป็นหลักฐานสำคัญในการศึกษาวิวัฒนาการของระบบนิเวศและสิ่งมีชีวิตบนที่ราบสูงโคราช คณะผู้ประเมินได้รับฟังการนำเสนอเกี่ยวกับมาตรการอนุรักษ์แหล่งซากดึกดำบรรพ์ การบริหารจัดการพื้นที่ที่ยังมีการใช้ประโยชน์ด้านอุตสาหกรรมควบคู่กับการคุ้มครองแหล่งธรณี ตลอดจนการประสานความร่วมมือระหว่างหน่วยงานรัฐ ภาคเอกชน และชุมชนในพื้นที่ จากนั้นได้เยี่ยมชม องค์การบริหารส่วนตำบลท่าช้าง เพื่อรับฟังบทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการบูรณาการอุทยานธรณีสู่การพัฒนาพื้นที่ ทั้งด้านนโยบาย งบประมาณ การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน การสื่อความหมาย และการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน ก่อนเดินทางไปยัง โรงเรียนท่าช้างราษฎร์บำรุง ซึ่งเป็นโรงเรียนเครือข่ายอุทยานธรณี (Geopark School) ที่นำองค์ความรู้ด้านธรณีวิทยา ซากดึกดำบรรพ์ ความหลากหลายทางชีวภาพ และภูมิปัญญาท้องถิ่นมาบูรณาการสู่หลักสูตรการเรียนรู้ผ่านกิจกรรม Active Learning และการเรียนรู้จากพื้นที่จริง ส่งเสริมให้ผู้เรียนสามารถถ่ายทอดองค์ความรู้สู่ครอบครัวและชุมชน พร้อมสร้างความตระหนักด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและมรดกทางธรณีตั้งแต่วัยเยาว์
ในช่วงบ่าย คณะผู้ประเมินได้เยี่ยมชม ไทรงามเฉลิมพระเกียรติ ซึ่งเป็นพื้นที่ธรรมชาติที่สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างระบบนิเวศ ภูมิทัศน์ และวิถีชีวิตของชุมชน พร้อมรับฟังการดำเนินงานของ วิสาหกิจชุมชน ที่นำทุนทางธรณี ธรรมชาติ และวัฒนธรรมมาต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์และกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงอุทยานธรณี (Geotourism) เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มแก่เศรษฐกิจฐานรากตามแนวทางการพัฒนาอย่างยั่งยืน จากนั้นคณะผู้ประเมินได้เดินทางไปยัง ศูนย์ข้อมูลและสำนักงานอุทยานธรณีโคราช เพื่อรับฟังผลการดำเนินงานด้านการบริหารจัดการอุทยานธรณี การดำเนินงานตามข้อเสนอแนะจากการประเมินครั้งที่ผ่านมา การขยายเครือข่ายความร่วมมือกับสถาบันการศึกษา หน่วยงานวิจัย และองค์กรระหว่างประเทศ ตลอดจนการพัฒนาระบบสื่อความหมาย การสร้างองค์ความรู้ และการมีส่วนร่วมของชุมชน ก่อนลงพื้นที่ แหล่งป่าไม้กลายเป็นหินโกรกเดือนห้า ซึ่งเป็นแหล่งซากดึกดำบรรพ์ไม้กลายเป็นหินที่มีความโดดเด่นด้านคุณค่าทางวิทยาศาสตร์ สามารถอธิบายสภาพแวดล้อมและภูมิอากาศของพื้นที่ในอดีต รวมถึงกระบวนการเกิดฟอสซิลจากการแทนที่เนื้อเยื่อไม้ด้วยแร่ธาตุตามธรรมชาติ นับเป็นแหล่งเรียนรู้สำคัญด้านบรรพชีวินวิทยาและธรณีวิทยาของภูมิภาค ก่อนปิดท้ายการลงพื้นที่ ณ ส่วนงานวิจัยและพิพิธภัณฑ์ ซึ่งเป็นศูนย์กลางการศึกษาวิจัยด้านซากดึกดำบรรพ์ของประเทศไทย โดยคณะผู้ประเมินได้รับฟังการดำเนินงานด้านการสำรวจ วิจัย การจำแนกชนิด การอนุรักษ์ตัวอย่างทางวิทยาศาสตร์ และการเผยแพร่องค์ความรู้ผ่านนิทรรศการถาวรและกิจกรรมวิชาการ ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนการวิจัย การพัฒนาบุคลากร และการสร้างความเข้าใจของสังคมต่อคุณค่าของมรดกทางธรณี
ภายหลังเสร็จสิ้นการลงพื้นที่ คณะผู้ประเมินได้เดินทางสักการะ อนุสาวรีย์ท้าวสุรนารี (ย่าโม) พร้อมเยี่ยมชมกำแพงเมืองนครราชสีมา ชมการแสดงสื่อสามมิติบริเวณลานอนุสาวรีย์ และเรียนรู้เส้นทางวัฒนธรรมของเมืองเก่า ซึ่งสะท้อนการเชื่อมโยงระหว่างมรดกทางธรณี มรดกทางวัฒนธรรม และอัตลักษณ์ของชุมชนในพื้นที่อุทยานธรณีโลกโคราช อันเป็นแนวคิดสำคัญของ UNESCO Global Geoparks ที่มุ่งใช้มรดกทางธรรมชาติเป็นฐานในการส่งเสริมการเรียนรู้ การอนุรักษ์ และการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมอย่างสมดุลและยั่งยืน
ภาพ: โคราชจีโอพาร์ค
สรุป/เรียบเรียง: กลุ่มความร่วมมือกับองค์การยูเนสโก
สำนักความสัมพันธ์ต่างประเทศ
สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ
ข่าวสารที่เกี่ยวข้อง
ข่าวสารล่าสุด
